ترجمهٔ فارسی • نسخهٔ یکپارچه • مقابلهٔ نهایی فصل‌های ۱ تا ۶

طراحی لرزه‌ای ساختمان‌های
بتن‌آرمه و بنایی

تام پائولی و مایکل جِی. اِن. پریستلی
جان وایلی و پسران، ۱۹۹۲

Seismic Design of Reinforced Concrete and Masonry Buildings
T. Paulay · M. J. N. Priestley

پیشگفتار، فصل‌های ۱ تا ۹، پیوست‌های A و B و نمادها

فونت وزیرمتن و قلم ریاضی جاسازی شده‌اند.
روابط تایپ‌شده با MathML بومی • مناسب چاپ A4
شکل‌های اصلی با زیرنویس فارسی • فهرست‌های پیونددار
راهنمای مطالعه و چاپ

دربارهٔ این نسخه

این فایل پیشگفتار و فصل‌های ۱ تا ۹، پیوست‌های A و B و فهرست نمادها را در یک سند گرد آورده است. فصل ۹ تا پایان صفحهٔ چاپی ۶۹۵ و پیوست‌ها و نمادها تا صفحهٔ چاپی ۷۱۸ را پوشش می‌دهند. شمارهٔ صفحات این ترجمه به‌صورت مستقل در پابرگ آمده است. شماره‌های صفحه در فهرست، صفحهٔ چاپیِ آغاز هر بخش در کتاب اصلی‌اند. در فصل ۶، چون بعضی صفحه‌های ترجمه متنِ بیش از یک صفحهٔ پیاپیِ اصل را در خود ادغام می‌کنند، شمارهٔ سرصفحهٔ همان صفحه صرفاً محل تقریبی متن را نشان می‌دهد؛ برای صفحهٔ دقیقِ آغاز بخش‌ها، شماره‌های اصلاح‌شدهٔ فهرست ملاک‌اند.

فصل‌های ۷ تا ۹ و پیوست‌های A و B بدون تلخیص ترجمه شده‌اند و تصویر صفحه‌های اصلی آن‌ها و بخش نمادها در انتهای متن مربوط آمده است. فصل‌های ۱ تا ۶ نیز در مرحلهٔ مقابلهٔ نهایی با نسخهٔ اسکن‌شده کنترل شدند: پوشش همهٔ بخش‌ها، مثال‌ها، روابط، جدول‌ها و شکل‌ها بررسی شد؛ موارد فشرده یا مشکوک با متن اصل مقابله شدند و خطاهای قطعیِ شماره‌گذاری و ارجاع فصل ۶ اصلاح شدند. متن فارسی، روابط تایپ‌شده، جدول‌ها و قلم‌ها داخل همین فایل هستند و برای نمایش آن‌ها اتصال اینترنت لازم نیست. روابط متن با MathML بومی درج شده‌اند. زیرنویس فارسی، راهنمای خواندن شکل‌های اسکن‌شده است.

فهرست مطالب، شکل‌ها و جدول‌ها پیوند مستقیم دارند. برای جست‌وجو از جست‌وجوی مرورگر استفاده کنید. دکمهٔ چاپ در بالای فایل، چاپ یا ذخیرهٔ PDF را باز می‌کند.

تنظیم چاپ پیشنهادی: کاغذ A4، مقیاس ۱۰۰ درصد، حاشیهٔ هیچ و سربرگ و پابرگ خودکار مرورگر خاموش. برای چاپ رنگ‌های زمینه، گزینهٔ چاپ پس‌زمینه را فعال کنید.

متن و توصیه‌ها مربوط به چاپ ۱۹۹۲ هستند. ارجاع‌هایی مانند [X3] شناسهٔ منابع کتاب‌اند. یادداشت‌های تطبیق از متن مؤلف جدا شده‌اند و خطاهای چاپی یا اختلاف محاسباتیِ تشخیص‌داده‌شده را توضیح می‌دهند.

پیشگفتارصفحهٔ اصل: v

سال‌های بسیارِ فعالیت در آموزش مهندسی سازه، طراحی سازه‌ها و پژوهش‌های گسترده دربارهٔ ساختمان‌های بتن‌آرمه و بنایی، انگیزهٔ تألیف این کتاب شد. به سبب فعالیت لرزه‌ای چشمگیر در نیوزیلند و کالیفرنیا، توجه ما به‌طور طبیعی بیش از هر چیز بر پاسخ سازه‌ها در زلزله‌های شدید متمرکز بوده است. گفت‌وگوی پیوسته با مهندسان طراحِ شاغل در حرفه، تبدیل یافته‌های پژوهشی به توصیه‌های طراحی نسبتاً ساده را آسان کرده است؛ بسیاری از این توصیه‌ها سال‌هاست در نیوزیلند به کار می‌روند.

مخاطب ما فقط مهندسان سازه در مناطق لرزه‌خیز نیستند؛ دانشجویانی نیز مخاطب این کتاب‌اند که درس مقدماتی نظریهٔ بتن‌آرمه را گذرانده‌اند و می‌خواهند اصول و شیوهٔ عملی طراحی لرزه‌ای را درک کنند. تأکید کتاب بر طراحی است، نه تحلیل؛ زیرا عدم‌قطعیت چشمگیر در توصیف ویژگی‌های حرکت مورد انتظار زمین، ارزش تحلیل‌های بسیار دقیق و پیچیده را تردیدپذیر می‌کند. همین عدم‌قطعیت، گستره و امیدبخشیِ رویکردی را نشان می‌دهد که با به‌کارگیری اصول سنجیدهٔ طراحی، به سازه «می‌گوید» در برابر دامنهٔ بالقوهٔ وسیعی از ویژگی‌های زلزله چگونه پاسخ دهد.

سه فصل آغازین، مفاهیم پایهٔ طراحی لرزه‌ای را مطرح می‌کنند؛ علل و آثار زلزله و روش‌های رایج برای کمی‌کردن لرزه‌خیزی، پاسخ سازه و اثرهای لرزه‌ای مورد نظر در طراحی را مرور می‌کنند؛ و اصول پذیرفته‌شدهٔ طراحی اعضای بتن‌آرمه و بنایی را خلاصه می‌سازند. شش فصل دیگر با تفصیل قابل‌توجه به طراحی سازه‌های متداول ساختمان، مانند قاب‌های شکل‌پذیر بتن‌آرمه، دیوارهای سازه‌ای، سیستم‌های دوگانه، سازه‌های بنایی مسلح، ساختمان‌های با شکل‌پذیری محدود و سیستم‌های پی می‌پردازند.

از آنجا که سیستم‌های سازه‌ای مقاوم در برابر زلزله، جز در موارد استثنایی، باید ظرفیت شکل‌پذیری قابل‌توجهی داشته باشند، بر اهمیت برقراری سلسله‌مراتبی منطقی در تشکیل مکانیزم‌های پلاستیکِ به‌روشنی تعریف‌شده و مجاز تأکید می‌شود. فلسفهٔ معین و قطعیِ طراحی بر مبنای ظرفیت، این ویژگی را در خود جای داده و راهنمایی وحدت‌بخش در سراسر کتاب است. مثال‌های فراوان، که برخی بسیار مفصل و گسترده‌اند، کاربرد این اصول را نشان می‌دهند. این مثال‌ها جزئیات پیشنهادی آرماتورگذاری را نیز در بر می‌گیرند تا هر جا لازم است، رسیدن به سطح مورد نظر شکل‌پذیری تضمین شود. روش‌های طراحی بر اصول بنیادی و استدلال تکیه دارند و وابسته به آیین‌نامهٔ ساختمانی معینی نیستند؛ با این حال، به روش‌های رایج آیین‌نامه‌ای، به‌ویژه در ایالات متحده و نیوزیلند که بسیار شبیه یکدیگرند، ارجاع داده می‌شود.

پیشگفتار ـ ادامهصفحهٔ اصل: vi

خسارت‌های سازه‌ای مشاهده‌شده در زلزله‌ها پیوسته سرچشمه‌های اصلی ضعف را آشکار می‌کنند: جزئیات سازه‌ای ناکافی و بد اجراشده‌ای که در فرایند طراحی، توجه اندکی به آنها شده یا اصلاً به آنها توجه نشده است. از این رو، در این کتاب بر تعیین کمی و منطقیِ جزئیات مناسب تأکید فراوان می‌شود.

از حمایت و تشویق همکارانمان در دانشگاه کانتربری و دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو و از مشارکت‌های پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و تکنسین‌ها سپاسگزاریم. سپاس ویژهٔ ما نثار پروفسور رابرت پارک است؛ عضو الهام‌بخش گروه پژوهشی هماهنگ ما در بیش از بیست سال گذشته، که هنگام آماده‌سازی این دست‌نوشته بی‌دریغ از ما پشتیبانی کرد. در این کتاب از آثار پرشمار او در طراحی سازه‌های مقاوم در برابر زلزله نیز بهرهٔ بسیار برده‌ایم. نظرهای سازندهٔ همکاران، به‌ویژه پروفسور هوگو باخمان و کنراد موزر از مؤسسهٔ فناوری فدرال سوئیس در زوریخ، به بهبود متن انجامید. همچنین حمایت مؤثر انجمن ملی مهندسی زلزلهٔ نیوزیلند را ارج می‌نهیم؛ انجمنی که با نقش تسهیل‌کننده و هماهنگ‌کنندهٔ مشارکت‌های مرتبط از بخش‌های گوناگون حرفهٔ مهندسی، منبع مهمی برای این اثر فراهم کرد.

از جو جانز، جون وِلتی، ماریا مارتین و به‌ویژه دنیز فوربز که فصل‌های گوناگون و نسخه‌های بازنگری‌شدهٔ آنها را تایپ کردند، و از والری گری که تقریباً همهٔ شکل‌ها را با دقت آماده کرد، بسیار سپاسگزاریم.

با این امید که خانواده‌هایمان ما را برای ساعت‌های بسیاری که به‌جای نوشتن می‌بایست کنار آنان می‌گذراندیم ببخشند، از همسرانمان به سبب پشتیبانی، توجه، شکیبایی و مهم‌تر از همه عشقشان تشکر می‌کنیم؛ بی‌آن، نوشتن این کتاب ممکن نبود.

تام پائولی ـ نایجل پریستلی

کرایست‌چرچ و سن‌دیگو، مارس ۱۹۹۱